به مولى ( ايلاءكننده ) راجع است . قوله : و اراد الايلاء : ضمير در [ اراد ] به لافظ يعنى ايلاءكننده راجع است . قوله : صحّ : يعنى صحّ الايلاء . قوله : و الّا فلا : يعنى و ان لم يرد الايلاء فلا يصحّ . قوله : لاحتمالهما ارادة غيره : ضمير تثنيه در [ احتمالهما ] به وطى و جماع راجع بوده و در [ غيره ] به دخول عود مىكند . قوله : فانّهما وضعا لغة لغيره : ضمير تثنيه به وطى و جماع عود كرده و در [ لغيره ] به دخول بازمىگردد . قوله : و انّما كنّى بهما عنه : ضمير در [ بهما ] به وطى و جماع راجع بوده و در [ عنه ] به دخول عائد است . قوله : عدولا عمّا يستهجن : كلمه [ ماء موصوله ] در [ عمّا ] كنايه از دخول است . قوله : الى بعض لوازمه : ضمير در [ لوازمه ] بماء موصوله راجعست مؤلف گويد : دخول لوازم و مقارناتى دارد از قبيل اجتماع زن و مرد با هم كه لفظ جماع اشاره به آن بوده و نيز مانند به زير گرفتن مرد زن را كه كلمه [ وطى ] ناظر به آن است پس اگر دو لفظ مزبور اطلاق شوند و از آنها دخول اراده گردد مىتوان گفت كه ذكر لازم و اراده ملزوم شده است كه اصطلاحا به آن كنايه گويند . قوله : ثمّ اشتهر فيه عرفا : ضمير در [ اشتهر ] به كلّ واحد من الوطى و الجماع راجع بوده و در [ فيه ] به دخول عود مىكند .